Optymalna ochrona patentowa wynalazku możliwa przy ograniczonym budżecie

21.09.2018

Pokutujący mit dotyczący kosztów z jakimi wiąże się uzyskanie patentu może odstraszać część przedsiębiorców czy pracowników naukowych od podejmowania działań zmierzających do ochrony swoich rozwiązań. Zdać sobie należy w pierwszej kolejności sprawę z faktu, czym jest patent, czyli przyznawane przez Urząd Patentowy RP (w przypadku Polski) prawo wyłączne? Otóż patent jest niczym innym jak monopolem, jaki uprawniony uzyskuje na okres dwudziestu lat (w przypadku rozwiązań dotyczących leków czy środków ochrony roślin ochrona może być nieco dłuższa). Monopol taki oznacza wyłączność korzystania z przedmiotu ochrony na danym obszarze (np. Polska) przez określony czas (20 lat). Zajmując zatem pochopne w obiegowej opinii stanowisko co do wysokich kosztów związanych z uzyskaniem patentu, należy mieć na uwadze stosunek korzyści, jakie płyną z wyłączności, do poniesionych kosztów.

Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, iż ograniczony budżet nie stawia potencjalnego zgłaszającego na straconej pozycji. Szereg mechanizmów oraz programów jakie obecnie obowiązują ma na celu zabezpieczenie interesów takiego podmiotu/osoby, który nie dysponując wystarczającymi środkami na pokrycie wszelkich aktywności związanych z uzyskaniem ochrony patentowej, pragnie się o nią ubiegać.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż polski podmiot jak i polska osoba fizyczna może dokonać zgłoszenia patentowego w Urzędzie Patentowym RP bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, tj. przygotować i dokonać zgłoszenia samodzielnie. Oczywiście jakość takiego zgłoszenia – zarówno użyte sformułowania jak i spełnienie wszelkich wymogów formalnych  - będzie nieporównywalnie niższa od zgłoszenia przygotowanego przez rzecznika patentowego, niemniej jednak dla polskich podmiotów w przypadku dokonywania zgłoszenia tzw. „przymus rzecznikowski” nie obowiązuje. Zawsze również w przypadku pracy nad zgłoszeniem i wątpliwości, jakie mogą się w takiej pracy pojawić, możliwe jest skorzystanie z usługi rzecznika na zasadzie porady/konsultacji, której koszt będzie nieporównywalnie niższy od usługi jaką jest przygotowanie kompletnego zgłoszenia.

W przypadku opłat urzędowych dotyczących polskiego zgłoszenia (podstawowa opłata to 550,00 PLN za rozwiązanie dotyczące dwóch kategorii do 20 stron objętości), Urząd Patentowy RP przygotował instrument jakim jest zwolnienie z części opłaty. Standardowo w terminie jednego miesiąca od daty zgłoszenia konieczne jest wniesienie opłat urzędowych, bądź tez złożenie wniosku o częściowe zwolnienie z opłat. W przypadku gdy zgłaszający wykaże, że nie jest w stanie ponieść w pełnej wysokości opłaty za zgłoszenie wynalazku, Urząd Patentowy zwalnia go częściowo z tej opłaty (po rozpatrzeniu odpowiedniego wniosku). Pozostała opłata nie może być jednak niższa niż 30% opłaty należnej (tj. 165 PLN).

Opłaty zgłoszeniowe w przypadku gdy dany podmiot bądź osoba fizyczna pragnie dokonać ekspansji rozwiązania na pozostałe rynki (poza Polską) dokonując tym samym zgłoszenia międzynarodowego (PCT) bądź zgłoszenia regionalnego (EP) są zdecydowanie wyższe niż opłaty zgłoszeniowe przed Urzędem Patentowym RP i wynoszą kilkadziesiąt tysięcy PLN.

W przypadku zgłoszeń zagranicznych jednak i związanych z nimi opłatami urzędowymi (co nie powinno budzić wątpliwości – wyższa opłata zgłoszeniowa bowiem wiąże się  z szerszym terytorialnie niż jedno państwo zakresem ochrony) w założonych budżetach Unii Europejskiej znalazły się środki na finansowanie rozwiązań zgłaszanych do opatentowania. W poszczególnych latach obowiązują odpowiednie programy ramowe, które finansują czasami długoletnie, oparte na kilkunastu międzynarodowych postępowaniach projekty. Więcej informacji na temat obowiązujących aktualnie programów wspierania innowacyjności można znaleźć miedzy innymi na stronach NCBR.

Przedstawione powyżej przykładowe mechanizmy działania przy ograniczonym budżecie w kontekście dokonywania zgłoszeń patentowych i w konsekwencji uzyskiwania ochrony patentowej, powinny utwierdzić jedynie o potrzebie dokonywania zgłoszeń wszystkich tych, którzy swe wątpliwości budują w oparciu o aspekt finansowy. Kontakt z profesjonalnym pełnomocnikiem świadczącym usługi w zakresie własności przemysłowej może okazać się cenny nawet wówczas, gdy do przygotowania samego zgłoszenia nie dojdzie. Uzyskane w taki sposób informacje z pewnością zaowocują dalszymi działaniami osób tym zainteresowanych a tym samym przyczynią się do wzrostu innowacyjności polskiej gospodarki.

Piotr Godlewski

 

 

Wstecz