Pięć grzechów głównych wynalazcy

12.06.2014

Oto pięć najczęstszych błędów popełnianych przez wynalazców i przedsiębiorców przy okazji dokonywania zgłoszenia patentowego opracowanego rozwiązania.

1. Wynalazek został przedwcześnie ujawniony.

Udostępnienie rozwiązania komukolwiek spoza zespołu zaangażowanego w prace badawcze, przed dokonaniem zgłoszenia patentowego, niweczy przymiot nowości, który jest jednym z kryteriów badania zdolności patentowej, weryfikowanym przez ekspertów Urzędu Patentowego. Eksperci badają, czy wynalazek spełnia trzy ustawowe przesłanki wymagane do przyznania ochrony patentowej, którymi są nowość, poziom wynalazczy i możliwość przemysłowego zastosowania rozwiązania.

2. Wynalazek jest bardziej skomplikowany niż to konieczne do osiągnięcia celu, jakiemu miał służyć (np. rozwiązania problemu lub zaspokojenia potrzeby).

Wymaganie odnośnie poziomu wynalazczego rozwiązania nie oznacza, że patenty mogą być przyznawane tylko na epokowe wynalazki, które rewolucjonizują daną dziedzinę nauki. Dlatego też nie ma potrzeby opracowywania skomplikowanych rozwiązań do uzyskania prostego efektu technicznego, np. użycie lasera do cięcia drewna, które będzie używane do celów opałowych. W takim przypadku środkiem technicznym do uzyskania efektu w postaci podzielenia większego kawałka drewna na mniejsze części może być zwyczajna piła.

3. Rozwiązanie nie odpowiada na realne zapotrzebowanie ze strony biznesu, społeczeństwa czy świata nauki. Krótko mówiąc, da się produkt wytworzyć, ale nikt go nie kupi.

Jednym z celów zabiegania o ochronę patentową jest uzyskanie monopolu na dane rozwiązanie, co pozwala zdobyć przewagę rynkową nad konkurentami. Ochrona rozwiązania powinna być połączona ze strategią rozwoju (firmy i produktu) i komercjalizacji. Tylko wówczas, gdy po dokonaniu zgłoszenia patentowego okaże się, że rozwiązanie produkowane według wynalazku znajdzie swoich nabywców zasadne jest ponoszenie dalszych kosztów związanych z utrzymywaniem ochrony patentowej.   

4. Wynalazca ma wygórowane mniemanie o wartości opatentowanego rozwiązania.

Często Twórcom wydaje się, że do uzyskania korzyści z eksploatacji wynalazku wystarczy jedynie zadbać o ochronę patentową. Tymczasem może się okazać, że patent co prawda został udzielony, ale nie można komercjalizować wynalazku, gdyż istnieją zależne prawa wyłączne, które blokują swobodne korzystanie przez uprawnionego z własnego patentu. Dlatego też przed podjęciem decyzji o komercjalizacji rozwiązania należy upewnić się co do ryzyka ewentualnych naruszeń praw wyłącznych osób trzecich wykonując badania czystości patentowej.

5. Naukowcy lub firma dokonują zgłoszenia patentowego nie uwzględniając strategii biznesowej dla danego produktu.

Obejmowanie ochroną patentową rozwiązań dla szybko zmieniających się technologii, które przetrwają na rynku krótko nie zawsze jest opłacalne. Biorąc pod uwagę, że okres rozpatrywania wynalazku przez Urząd Patentowy może być dłuższy niż cykl życia produktu uzyskanie monopolu w momencie, gdy dana technologia odeszła już do lamusa jest nieefektywne.

W niektórych przypadkach bardziej opłaca się chronić rozwiązanie w postaci know-how, niż ujawniać je dokonując zgłoszenia patentowego. Patent jest prawem ograniczonym czasowo, po upływie 20 lat rozwiązanie nim chronione staje się częścią ogólnodostępnego stanu techniki. Z tego między innymi powodu receptura coca-coli od ponad 100 lat jest chroniona jako know-how. Taka strategia ochrony zalecana jest wyłącznie dla specyficznych wynalazków i zawsze należy powiązać ją ze strategią biznesową dla danego produktu.

Karolina Tołwińska
Iwona Płodzich – Hennig

Wstecz