Paryska konferencja klimatyczna - sesja dot. Czystych technologii węglowych

Podczas paryskiej konferencji klimatycznej 9 grudnia 2015 r. odbyła się sesja dot. Czystych technologii węglowych, w której uczestniczyli:

prof. dr hab. inż. Wojciech Nowak – do niedawna kierownik zadania badawczego w ramach programu strategicznego „Zaawansowane technologie pozyskiwania energii”, pt.: „Opracowanie technologii spalania tlenowego dla kotłów pyłowych i fluidalnych zintegrowanych z wychwytem CO2”. Aktualnie jest Dyrektorem Centrum Energetyki AGH w Krakowie;

dr inż. Aleksander Sobolewski – Dyrektor Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla w Zabrzu. Instytut brał aktywny udział w realizacji wszystkich czterech zadań badawczych programu strategicznego „Zaawansowane technologie pozyskiwania energii”.

Obaj eksperci przedstawili najważniejsze efekty dofinansowanego przez NCBR kwotą blisko 300 mln zł strategicznego programu prac naukowych i badań rozwojowych „Zaawansowane technologie pozyskiwania energii”.

Program ten, realizowany w latach 2010-2015, miał na celu opracowanie rozwiązań technologicznych, których wdrożenie przyczyni się do zwiększenia efektywności wytwarzania oraz zmniejszenia negatywnego wpływu sektora energetyki na środowisko. Opracowano rozwiązania ułatwiające ograniczenie emisji zanieczyszczeń do powietrza oraz osiągnięcie celów UE określonych w Strategii 3x20 (poprawa efektywności energetycznej o 20%, zwiększenie udziału energii odnawialnej do 20% i redukcja emisji CO2 o 20% w łącznym bilansie UE do 2020 r., w odniesieniu do roku 1990). Wyniki programu są istotnym wsparciem dla wdrożeń technologii bazujących na głównym polskim surowcu paliwowym, jakim jest węgiel, a także na innych dostępnych w Polsce źródłach energii pierwotnej.

Prace programu udowodniły, że możliwe jest niemal bezemisyjne wytwarzanie energii z węgla. Szczególnie istotnym jest obniżenie emisji pyłów, tlenków siarki i tlenków azotu, mające wpływ na jakość powietrza, zdrowie i długość życia obywateli.

Z udziałem RAFAKO S.A. – polskiego wytwórcy kotłów energetycznych opracowano szereg rozwiązań podnoszących sprawność wytwarzania energii do blisko 50%. Przeprowadzono badania spalania biomasy toryfikowanej.

Zbadano możliwości obniżenia emisji zanieczyszczeń z istniejących bloków energetycznych m. in. w Elektrowniach Łagisza, Łaziska, Dolna Odra i Turów. Pracowano nad rozwiązaniami umożliwiającymi wykorzystanie dwutlenku węgla pochodzącego ze spalania paliw.

Zweryfikowano w skali pilotowej (1MW) koncepcję zgazowania węgla przy wykorzystaniu CO2 jako czynnika zgazowującego w reaktorze CFB. Na podstawie badań opracowano wariantowe sposoby wykorzystania syngazu do produkcji energii elektrycznej oraz produktów chemicznych (metanol, amoniak).

Opracowano i zweryfikowano w warunkach przemysłowych technologie absorpcyjnego (metoda aminowa) i adsorpcyjnego (PSA) usuwania CO2 ze spalin bloków energetycznych opalanych węglem.

Na podstawie badań pilotażowych zgazowania węgla w KWK „Wieczorek” przygotowano założenia do znacznie większego projektu demonstracyjnego.

Zbadano różne technologie umożliwiające wykorzystanie biomasy i biogazu w instalacjach rozproszonych.

Delegacja Ministerstwa Środowiska Zjednoczonych Emiratów Arabskich z wizytą w instalacji pilotowej

10 września 2015 r. delegacja pod przewodnictwem Ministra Środowiska i Wody Zjednoczonych Emiratów Arabskich dra Rashida Bin Fahada odwiedziła jedną z najważniejszych instalacji badawczych z zadania badawczego nr 2 strategicznego programu badań naukowych i prac rozwojowych „Zaawansowane technologie pozyskiwania energii”.


Wizyta w Instytucie Energetyki, gdzie mieści się instalacja pilotowa, była jednym z punktów programu pobytu delegacji w ramach oficjalnej wizyty rządowej i polsko-emirackich rozmów o ochronie powietrza. W trakcie zwiedzania instalacji dr Igor Mitroczuk, przedstawiciel polskiego Ministerstwa Środowiska w Komitecie Sterującym programu NCBR, przedstawił gościom informacje o programie „Zaawansowane technologie pozyskiwania energii”. Członkowie delegacji ZEA byli pod wrażeniem polskich osiągnięć w zakresie ochrony powietrza i rozwoju czystych technologii węglowych.


Projekt „Opracowanie technologii spalania tlenowego dla kotłów pyłowych i fluidalnych zintegrowanych z wychwytem CO2”, kierowany przez prof. Wojciecha Nowaka, zakończył się w tym roku. Jego liderem była Politechnika Częstochowska. Zlokalizowana w oddziale Instytutu Energetyki na warszawskich Siekierkach instalacja pilotowa o mocy 0,5MWt z symulowaną recyrkulacją spalin (zbiorniki kriogeniczne O2 i CO2 oraz wtrysk pary, NO, SO2) oraz opcjonalnie rzeczywistą recyrkulacją spalin, służy do badania palników/paliw w atmosferze powietrznej oraz wzbogaconej tlenem. Stanowisko daje możliwość opracowywania nowych generacji palników, badań nad systemami deNOX/deSOX (metody katalityczne i niekatalityczne) i innych prac B+R prowadzonych w Instytucie Energetyki.


Najważniejsze parametry instalacji:

  • Maksymalna moc cieplna 0,5 MWt;
  • Średnica 0,7 m,
  • Długość 3,7 m;
  • Strumień objętości:
    • powietrza do 250 mn3/h,
    • O2 do 65 mn3/h,
    • CO2 do 130 mn3/h;
  • Temperatura w komorze spalania 1400°C.


W instalacji możliwe jest spalanie pyłu węglowego/biomasy/paliw odpadowych. Dostosowanie stanowiska do pomiarów następowało metodami bezstykowymi.

Międzynarodowa konferencja World Clean Coal Conference Turkey & Eurasia

W dniach 9-10 lutego 2015 roku podczas odbywającej się w Stambule w Turcji międzynarodowej konferencji World Clean Coal Conference Turkey & Eurasia zaprezentowano doświadczenia zdobyte podczas blisko 5 lat realizacji strategicznego programu badań naukowych i prac rozwojowych „Zaawansowane technologie pozyskiwania energii”.


Spośród osób pracujących nad realizacją ww. programu w konferencji udział wzięli:
Prof. dr hab. inż. Tadeusz Chmielniak (Politechnika Śląska) - Kierownik Zadania Badawczego nr 1,
Prof. dr hab. inż. Wojciech Nowak (Akademia Górniczo-Hutnicza/Politechnika Częstochowska) - Kierownik Zadania Badawczego nr 2, został zaproszony przez organizatorów spotkania do udziału w panelu dyskusyjnym,
Prof. dr hab. inż. Krzysztof Stańczyk (Główny Instytut Górnictwa, Członek Rady NCBR),
Prof. dr hab. inż. Marek Ściążko - Koordynator Zakupów Aparatury Naukowo-Badawczej dla Centrum Energetyki AGH,
dr inż. Aleksander Sobolewski - Dyrektor IChPW,
Gerard Lipiński - Koordynator Programu.


Poza przedstawieniem podstawowych informacji nt. programu, jego celów, wykonawców, źródeł finansowania i organizacji szczegółowo przedstawiono informacje nt. zgazowania naziemnego węgla badanego w IChPW oraz pilotażowego zgazowania węgla w KWK „Wieczorek” badanego przez GIG.


Konferencja umożliwiła weryfikację doświadczeń z różnych krajów w zakresie technologii zgazowania naziemnego. Warto nadmienić, że polskie doświadczenia z zakresu zgazowania podziemnego dotyczyły obszaru technologicznego nie badanego w podobnym zakresie przez pozostałych uczestników spotkania.


Konferencja stała się także miejscem dyskusji nt. współpracy naukowo-badawczej partnerów polskich i tureckich w zakresie czystych technologii węglowych.


Poniżej dostępne są prezentacje przedstawione nt. programu strategicznego „Zaawansowane technologie pozyskiwania energii”.

TAIEX - Warsztaty dot. publicznych organizacji badawczych (Ankara, Turcja)

ec.europa.eu/enlargement/taiex/dyn/taiex-events/library/detail_en.jsp

TAIEX - Warsztaty dot. implementacji dyrektywy o dużych źródłach spalania (2001/80/WE) w świetle Traktatu Wspólnoty Energetycznej (Sarajewo, Bośnia i Hercegowina)

ec.europa.eu/enlargement/taiex/dyn/taiex-events/library/detail_en.jsp

Konsultacje dot. współpracy pomiędzy Polską i Japonią w obszarze technologii przyjaznych środowisku.

tokio.msz.gov.pl/pl/wspolpraca_dwustronna/gospodarka/2011_11_technologie_niskoemisyjne